हर्णेच्या समुद्रकिनारी आढळला दुर्मिळ ‘बॉम्बे डोरिड स्लग’; सागरी अभ्यासक फहाद जमादार यांची महत्त्वपूर्ण नोंद

(प्रतिनिधी: सागर गोवळे.)
*दापोली / हर्णे* :
रत्नागिरी जिल्ह्यातील दापोली तालुक्यातील प्रसिद्ध हर्णे येथील समुद्रकिनारी समुद्री जैवविविधतेच्या नियमित निरीक्षणादरम्यान ‘बॉम्बे डोरिड स्लग’ (Bombay Dorid Slug) या वैशिष्ट्यपूर्ण सागरी जीवाचे दर्शन झाले आहे. समुद्री जैवविविधतेचे अभ्यासक आणि ‘JNK Marine Aqua Life’ चे संशोधक फहाद जमादार यांना किनारपट्टीवरील संशोधनादरम्यान हा दुर्मीळ जीव आढळून आला.
काय आहे ‘डोरिड स्लग’?
समुद्री स्लग हे अतिशय सुंदर, मऊ शरीराचे सागरी अपृष्ठवंशी प्राणी आहेत. त्यांचे आकर्षक रंग, शरीराची अनोखी रचना आणि विशिष्ट अधिवास यांमुळे सागरी जैवविविधतेच्या अभ्यासामध्ये यांना विशेष महत्त्व आहे. समुद्रकिनाऱ्यावरील खडकाळ भाग आणि भरती-ओहोटीचा पट्टा अशा ठिकाणी सूक्ष्म व वैविध्यपूर्ण सागरी जीव मोठ्या प्रमाणावर आढळतात.
संशोधनाचे महत्त्व
फहाद जमादार हे आपल्या क्षेत्रीय कार्यादरम्यान किनारपट्टीवरील विविध सागरी जीवांचा शोध घेणे, त्यांची छायाचित्रे टिपणे आणि त्यांच्या अधिवासाविषयी माहिती संकलित करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य करत असतात. हर्णे परिसरातील खडकाळ किनारे आणि भरती-ओहोटीचा पट्टा विविध सागरी प्रजातींना उत्तम अधिवास उपलब्ध करून देतो. अशा भागांच्या नियमित निरीक्षणांमुळे परिसरातील सागरी जैवविविधतेची सद्यस्थिती समजून घेण्यास मोठी मदत होते.
पर्यावरण संवर्धनाचे आवाहन
समुद्री जीवांचे निरीक्षण करताना त्यांना हाताळणे, त्यांच्या शरीराला इजा पोहोचवणे किंवा त्यांना नैसर्गिक अधिवासातून बाहेर काढणे टाळावे, असे आवाहन अभ्यासकांकडून करण्यात आले आहे. तसेच, सागरी जीवसृष्टीचे रक्षण करण्यासाठी समुद्रकिनारा प्लास्टिक व इतर कचऱ्यापासून स्वच्छ ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे.
फहाद जमादार यांनी लावलेली ही ‘बॉम्बे डोरिड स्लग’ची नोंद हर्णे किनारपट्टीवरील समृद्ध सागरी जीवसृष्टीच्या अभ्यासाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे.