वणौशी येथील ग्रामीण जागरूकता कार्यानुभव कार्यक्रमात स्थानिक हिरव्या गवतापासून ‘सायलेज’ निर्मितीचे यशस्वी प्रात्यक्षिक!

(प्रतिनिधी :सागर गोवळे)

*​वणौशी :*
डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली अंतर्गत येणाऱ्या कृषी महाविद्यालय, दापोलीच्या ‘ग्रामीण जागरूकता कार्यानुभव’ (RAWE) कार्यक्रमांतर्गत ‘कृषिस्नेही’ गटाच्या वतीने वणौशी येथे स्थानिक हिरव्या गवतापासून सायलेज (मुरघास) निर्मितीचे प्रात्यक्षिक नुकतेच उत्साहात पार पडले. चारा टंचाईच्या काळात जनावरांसाठी पौष्टिक चारा उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश होता.
​प्रात्यक्षिकाची ठळक वैशिष्ट्ये:
​योग्य प्रमाण: १०० किलो हिरव्या गवतासाठी १.५ किलो गूळ आणि ५०० ग्रॅम युरिया वापरण्याचे अचूक प्रमाण शेतकऱ्यांना समजावून सांगण्यात आले.
​शास्त्रीय पद्धत: ताजे गवत चाफ कटरच्या साहाय्याने बारीक करून त्यात गूळ-युरियाचे मिश्रण समान प्रमाणात मिसळण्यात आले.
​हवाबंद साठवणूक: प्लास्टिक पिशवी किंवा कंटेनरमध्ये गवताचे थर देऊन, प्रत्येक थर व्यवस्थित दाबून हवा पूर्णपणे बाहेर काढणे आणि कंटेनर हवाबंद करण्याचे प्रात्यक्षिक प्रत्यक्ष करून दाखवण्यात आले.
​गुणवत्ता ओळख: किण्वन प्रक्रियेनंतर तयार होणाऱ्या सायलेजचा रंग, वास आणि पोत तपासून त्याची गुणवत्ता कशी ओळखायची, याचे मार्गदर्शन करण्यात आले. तसेच बुरशी लागलेले किंवा खराब झालेले सायलेज जनावरांना देऊ नये, असा मोलाचा सल्लाही देण्यात आला.
​शेतकऱ्यांसाठी महत्त्व:
​चारा टंचाईच्या दिवसांत जनावरांच्या पोषण मूल्यांचे रक्षण करण्यासाठी आणि अतिरिक्त हिरव्या गवताचा योग्य वापर करून प्रभावी चारा व्यवस्थापन करण्यासाठी सायलेज निर्मिती अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे, हे या प्रात्यक्षिकातून स्पष्ट करण्यात आले.
​आयोजन व मार्गदर्शन:
​विद्यार्थिनींचे सहकार्य: प्रात्यक्षिकाच्या यशस्वी आयोजनासाठी ‘कृषिस्नेही’ गटातील समृद्धी जाधव, आकांक्षा गाडगे, निलम मदने, तन्वी नादिवडेकर, श्रुती बोबडे, साक्षी लोके, अंकिता मुंज, सलोनी सावंत, कोमल झिरवाळ आणि श्रावणी मोरे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.
​मार्गदर्शन: हा उपक्रम सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. रमेश कुणकेरकर, रावे कार्यक्रम समन्वयक डॉ. अशोककुमार चव्हाण, रावे केंद्र प्रमुख डॉ. विजय देसाई, विषय विशेष तज्ज्ञ डॉ. नरेंद्र प्रसादे तसेच कार्यक्रम अधिकारी डॉ. आशिष शिगवण व डॉ. प्रवीण झगडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडला.